Forensische taalkunde: de mens als zwakste schakel

Deskundigen mogen dan wel deskundig zijn, ze blijven ook mensen. En mensen kunnen fouten maken. In dit webinar bespreekt forensisch linguïst Meike de Boer welke risico’s er spelen bij forensisch taalkundig onderzoek. Ook vertelt zij wat voor gevolgen fouten kunnen hebben en welke maatregelen ervoor moeten zorgen dat ze zo min mogelijk worden gemaakt.

Dit webinar is het vierde deel van de webinarserie Forensische taalkunde.

Wat ga je leren?

Als taal als bewijs wordt gebruikt in een rechtszaak, is het uiteraard belangrijk dat de rechter op de analyse kan vertrouwen. Het is niet de bedoeling dat de bevindingen op meerdere manieren geïnterpreteerd kunnen worden, of dat de conclusies afhankelijk zijn van welke taalkundige ernaar heeft gekeken (of welke tolk er getolkt heeft). Meike bespreekt de rol van ‘bias’ (vooringenomenheid) in het menselijk beslissingsproces en hoe daarmee binnen de forensische linguïstiek wordt omgegaan.

Bias uitschakelen

Bias (vooringenomenheid) is niet altijd verkeerd. In simpele, dagelijkse beslissingen bespaart het ons zelfs veel tijd, bijvoorbeeld bij het uitzoeken van een nieuwe tube tandpasta. Het wordt pas problematisch als we beslissingen nemen waar veel vanaf hangt, zoals in de rechtbank. Daarnaast is het de bedoeling dat bewijs in strafzaken zo objectief mogelijk wordt onderzocht en dat op basis van een gedegen analyse maar één conclusie mogelijk is, ongeacht wie die conclusie trekt. Daarom is het van belang bij forensisch onderzoek bias zoveel mogelijk uit te schakelen.

Hetzelfde bewijs op een andere manier beoordelen

In het eerste deel laat Meike aan de hand van voorbeelden zien hoe het mis kan gaan bij het beoordelen van (taalkundig) bewijs. Zo zien we dat deskundigen soms hetzelfde bewijs op een andere manier beoordelen, alleen maar omdat de achtergrondinformatie die ze krijgen anders is. Ook zien we dat bias ertoe kan leiden dat verschillende mensen iets anders kunnen verstaan. In het bijzonder zullen we bespreken hoe ‘confirmation bias’ ertoe leidt dat mensen eerder ja dan nee zullen zeggen.

Forensische fonetiek

Binnen het tweede deel van het webinar zullen we kijken naar maatregelen die getroffen worden om bias zoveel mogelijk te voorkomen. We zoomen daarbij in op een specifiek onderdeel binnen de forensische linguïstiek: forensische fonetiek. Dit is de analyse van menselijke spraak en stemgeluid, voor juridische doeleinden.

Tolken en vertalers

Voor tolken en vertalers is dit soort kennis belangrijk omdat zij in aanraking komen met taal die als bewijs wordt gebruikt, zoals tapverslagen, politieverhoren of chatgesprekken. Door kennis te nemen van de invloed van automatische processen in de hersenen wordt bewustzijn gecreëerd voor de noodzaak om bepaalde maatregelen te creëren tegen bias. Ook kan in sommige gevallen, zoals bij zeer slechte audiokwaliteit, worden doorverwezen naar een forensisch taalkundige.

Dit webinar is het vierde deel van de webinarserie Forensische taalkunde.

Leerdoelen

Deelnemers:

  • hebben inzicht in de mate van subjectiviteit en feilbaarheid van menselijke beslissingen, o.a. onder invloed van bias
  • kennen de maatregelen die getroffen worden om bias zoveel mogelijk te voorkomen

Leesopdracht

In jouw KTV-account tref je het volgende artikel aan:

  • De blinde onderzoeker (van Ton Broeders)

Overige opdracht:

Je vindt tevens in jouw KTV-account een geluidsbestand met een bijbehorende opdracht.

Voor deze opdrachten kun je 0,50 pe-punt bij Bureau Wbtv registreren (Leesopdracht: 0,25 | Maakopdracht: 0,25). Om voor punten in aanmerking te komen, upload je jouw schrijf- en/of vertaalopdracht uiterlijk twee dagen voor aanvang van het webinar via Mijn KTV > Cursussen.

Meike de Boer heeft een achtergrond in de criminologie, rechtspsychologie en forensische linguïstiek. Ze houdt zich bezig met een diversiteit aan onderwerpen op het gebied van taal en recht, maar is vooral geïnteresseerd in onderwerpen die de rechtsgang eerlijker maken. Zo onderzocht ze meerdere strafdossiers van mogelijk onterecht veroordeelden en deed ze onderzoek naar onder meer (on)eerlijke verhoortechnieken, de accuratesse van processen-verbaal, en bias in forensische transcripties. Momenteel werkt ze binnen het veld forensische fonetiek aan kennisvergroting over de taalkundige elementen waarmee rekening moet worden gehouden bij (eerlijke) forensische sprekervergelijkingen. Meike ziet het als haar persoonlijke missie om haar wetenschappelijke kennis te verspreiden onder het algemene publiek. Ze is dan ook regelmatig te vinden op wetenschapsbeurzen voor kinderen of volwassenen. Meer informatie over haar projecten is te vinden op https://linguaforensica.home.blog

Inloggen
Uiterlijk 24 uur voor de start van het webinar ontvang je een instructiebericht m.b.t. het registreren en inloggen voor het webinar zodat je deze kunt bijwonen. Webinars zijn interactieve presentaties (live), die ondersteund worden door een PowerPoint-presentatie op je scherm. Tijdens een livewebinar kun je schriftelijk vragen stellen aan de spreker. 

Opname
Je ontvangt de opname van het webinar uiterlijk 24 uur nadat het livewebinar heeft plaatsgevonden. Je kunt de opname gedurende 7 dagen afspelen via de map 'Opnames' in Mijn KTV. Deelnemers die onverhoopt niet live kunnen deelnemen en na het beluisteren van de opname nog met vragen blijven zitten, kunnen deze via de mail stellen. Deze zullen naderhand door de docent beantwoord worden.

Verplichte evaluatie
Voor de verstrekking van een KTV-certificaat én puntentoekenning door de Stg. RTGS is het vereist dat je

1) elk livewebinar volledig volgt of binnen 7 dagen de opname volledig bekijkt; én
2) het evaluatieformulier invult. Het evaluatieformulier bevindt zich in Mijn KTV > Cursussen.


Wat heb ik nodig om een webinar(opname) te bekijken?
Om een webinar of opname te kunnen beluisteren/bekijken, heb je slechts een laptop/computer/tablet met een goede internetverbinding en geluid(sboxen) of een headset nodig.  


LET OP: de kortingsactie van 30 euro bij drie inschrijvingen, geldt niet voor webinars.

'Interessante spreker die overkomt met gepast enthousiasme en kundigheid. De powerpoint was ook helder en ondersteunend. De voorbeelden die werden aangehaald waren ook helder en ondersteunde veel van de gegeven informatie. Prettige flow van informatie en perfecte pauze tussendoor.'

'Meike de Boer was een erg deskundige spreker. Haar rustige manier van spreken was prettig om naar te luisteren. Ze heeft duidelijk verstand van zaken en een heleboel ervaring. Ik vond het erg leuk om te merken dat ze in haar voorbeelden echt haar best heeft gedaan om aansprekende voorbeelden te zoeken.'

'Eenvoudig briljant. Ook als je achteraf kijkt naar wat er gepresenteerd is geworden, kom je tot de conclusie dat Meike de Boer echt weet waar zij het over heeft, en heeft enorm veel weten te presenteren in de korte tijd van deze webinaar serie. Ik hoop dat wij haar nogmaals weer mogen beluisteren.'

Datum: 9 februari 2027
  • van 20:00 tot 22:00
  • € 79,- (incl. BTW)
  • Online